Menu

Uw zoekacties: Ambachts- en Gemeentebestuur van Heemskerk (Gemeente Heemskerk)
x1032 Ambachts- en Gemeentebestuur van Heemskerk (Gemeente Heemskerk)
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

1032 Ambachts- en Gemeentebestuur van Heemskerk (Gemeente Heemskerk)
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

beacon
 
 
Inleiding
1. Plaatsbeschrijving
2. Kerkelijke zaken
1032 Ambachts- en Gemeentebestuur van Heemskerk (Gemeente Heemskerk)
Inleiding
2.
Kerkelijke zaken
Tijdens de kerstening werd rond het jaar 700, vermoedelijk in opdracht van missiebisschop Willibrord, een vijftal moederkerken in Holland gesticht. Eén daarvan bevond zich in Velsen. Van daaruit werden vijf kerken in Kennemerland gesticht, waarvan waarschijnlijk één in Heemskerk. Daar moet al vóór 1049 een kerkje of kapel hebben gestaan, gelet op de vermelding in eerdergenoemd Echternachs Sacramentarium. Deze kapel, gelegen aan het huidige Kerkplein, zou uitgroeien tot de latere parochiekerk van Heemskerk. Het recht om in deze kerk pastoors en kapelaans aan te stellen (=collatierecht), berustte aanvankelijk bij de ambachtsheer. Toen de heerlijkheid aan graaf Willem III terugviel, droeg deze in 1319 dit collatierecht over aan de Commandeur van St. Jan te Haarlem en bepaalde bovendien dat het pastoorsambt door priesters uit de commanderij waargenomen zou worden. Tot aan de Hervorming zouden de Jansheren de Heemskerkse kerk bedienen. Toen de bezittingen van de commanderij in 1625
aan de stad Haarlem toevielen, kreeg deze stad ook het collatierecht. In de praktijk gaf Haarlem echter zijn goedkeuring aan door de kerkenraad van Heemskerk beroepen predikanten. Tot aan het midden van de 18e eeuw zou Heemskerk aangewezen zijn op de predikant van Castricum, waarover de heer van Castricum het collatierecht had. Pas vanaf 1862 zou Heemskerk een eigen predikant krijgen. Naar verhouding is de Hervormde Gemeente in Heemskerk van beperkte omvang geweest. * 
In 1734 telde men 18 lidmaten, in 1805 was dit aantal toegenomen tot 48 *  en in 1809 tot 133 lidmaten. * 
In 1850 bedroeg het aantal Hervormden 194. * 
Vanaf de Reformatie was katholiek Heemskerk verbonden geweest met de statie Uitgeest. Sedert 1650 vormde Heemskerk met Castricum één statie. Vanaf dit jaar werden Heemskerk en Castricum tezamen door één pastoor bediend. In 1644 wordt vermeld dat de katholieken over schuilkerken beschikken. In betrekkelijke vrijheid konden zij hun eredienst uitoefenen. In dit verband is het vermeldenswaard om te wijzen op het zg. 'cryptokatholicisme' van ambachtsvrouwe Deborah Bake. Van huis uit hervormd, ging zij in 1653 in het geheim over tot het katholicisme en trouwde in 1664 met de katholieke Joannes Wuijtiers. Blijkens getuigenissen van tijdgenoten was zij praktiserend katholiek, wat haar echter niet weerhield om ook de hervormde kerk te bezoeken. Na de dood van haar man hertrouwde zij in 1676 met de hervormde Eustatius van Bronckhorst. Bij haar dood in 1678 werd zij rooms-katholiek begraven, maar bedacht in haar testament wel de Hervormde Gemeente, maar niet de Katholieke Statie. * 
Dit was wél het geval bij het overlijden van de katholieke ambachtsvrouwe Anna van Renesse, die het dankzij een legatering mogelijk maakte dat de katholieken in 1687 een nieuwe kerk konden inrichten. Deze aan St. Laurens gewijde kerk heeft tot het midden van de 19e eeuw dienst gedaan. In 1861 werd de statie Heemskerk officiëel tot parochie verheven. * 
Over een groot aantal jaren blijkt zo'n 75% van de bevolking rooms-katholiek te zijn. * 
Van de 675 personen die in 1809 tot een kerkelijk gezindte behoorden waren er 528 rooms-katholiek tegen 133 hervormd. * 
Sinds 1891 beschikken de katholieken over een nieuwe kerk *  , gelegen aan de Anthonie Verherentstraat.
3. Bestuursgeschiedenis
4. Het archief en de verantwoording van de inventarisatie
5. Aanwijzingen voor de gebruiker
6. Lijst van ambachtsheren
7. Literatuuropgave
Kenmerken
Datering:
1539-1928
Omvang in meters:
35,75
Periode documenten:
(1518) 1539-1928 (1974)
Openbaarheid:
openbaar
Raadpleegmogelijkheid:
Gebruiksinformatie:
Inventaris inv. nrs. 1-855. Lijst van ambachtsheren, 1248-1858, in de inventaris. Het archief vertoont hiaten. Zo ontbreekt een belangrijk deel van de notulen van de gemeenteraad uit de periode 1814-1830 en van de notulen van Burgemeester en Wethouders ontbreekt het gedeelte tot het jaar 1868. Inv. nrs. 668-681 (bevolkingsregisters met dienstbodenregisters, 1850-1919), inv. nrs. 682-690 (gezinskaarten, ca. 1896-1939), inv. nrs. 691-694 (dienstbodenkaarten, ca, 1899-1939) en inv. nrs. 702-717 (index op de bevolkingsregisters, gezins- en dienstbodenkaarten, 1850-1939) zijn alleen digitaal of op microfiches te raadplegen. Inv. nrs. 834-855 (registers van de burgerlijke stand geb. akten, 1811-1892, huw. akten, 1811-1920, overl. akten, 1811-1947 en meerjaren- en jaartafels) en inv. nr. 833 (huwelijksaankondigingen; met bijlagen, 1810-1825) zijn alleen op microfiches te raadplegen. De huwelijksbijlagen, 1811-1922, zijn op microfilms te raadplegen in de studiezaal. De huwelijksbijlagen, 1923-1932, zijn in origineel aan te vragen in de studiezaal. Voor het raadplegen van de huwelijksbijlagen is het nummer van de huwelijksakte nodig.
Akten van latere jaren zijn opgenomen in het archief van de Ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Heemskerk, 1863-1961.
Gegevens over personen vóór 1811 zijn te vinden in de kerkelijke doop-, trouw- en begraafboeken, die in kopie te raadplegen zijn in de studiezaal. Wilt u zien welke gegevens al online beschikbaar zijn, raadpleeg dan de landeljke website WieWasWie.nl of kijk op www.noord-hollandsarchief.nl/ik-zoek/mijn-voorouders.
Gemeente:
Heemskerk
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS