Menu

Open Monumentendagen 2025

Ook dit jaar is de Janskerk, de oudste in zijn oorspronkelijke vorm bewaard gebleven kerk van Haarlem en het publiekscentrum van het Noord-Hollands Archief, geopend tijdens de Open Monumentendagen op 13 en 14 september. Dit jaar organiseren we op zaterdag 13 september een familiedag met onder andere rondleidingen, speurtochten en workshops voor het hele gezin. Onze tentoonstellingen zijn het hele weekend te zien, dus een bezoekje loont extra!

Tentoonstellingen

Bevrijd! En nu? Het eerste jaar na de oorlog

In deze tentoonstelling geven o.a. brieven, foto’s, rapporten en formulieren uit 1945 en 1946 een ongekend inkijkje in de chaotische overgangsperiode naar vrede en vrijheid.

De straten, economie en maatschappij liggen in puin en de oorlog heeft diepe sporen achtergelaten bij mensen. Hoe herstel je een land? Wat moet er gebeuren met collaborateurs? Waar zijn alle vermisten? Wat schuilt er achter de feestvreugde? Wordt het land weer de oude of moeten we een nieuwe weg op gaan?

Ontdek hoe de keuzes die vlak na de bevrijding zijn gemaakt nog steeds invloed hebben op hoe de Tweede Wereldoorlog 80 jaar later wordt verwerkt en herinnerd.

De leeuw en het pistachenootje. Familiegeschiedenis door de ogen van Haarlemse kinderen

Hoe leefde mijn familie in Bagdad? Waarom verhuisde oma van Indonesië naar Nederland? En waren mijn voorouders koning of koningin? Met deze vragen begonnen kinderen van groep 7 en 8 van basisschool de Molenwiek aan het project Ancestors unKnown. Hiervoor gingen ze op zoek naar verhalen uit hun familiegeschiedenis.  

Ze interviewden hun familie, doken in de archieven van het Noord-Hollands Archief en ontdekten verborgen geschiedenissen in de les. Al die bijzondere verhalen zijn nu te zien op de eerste verdieping van de Janskerk in de tentoonstelling 'De leeuw en het pistachenootje'.

Vaste tentoonstellingen

Uiteraard zijn onze permanente tentoonstellingen ‘Joh. Enschedé. Drukkerij van waarde’ en ‘De vele gezichten van Vrouwen in Verzet’ ook geopend. 

Ontdek de JanskerkArchie

De jongste bezoekers (vanaf 4 jaar) kunnen met de speurtocht van archiefmascotte Archie de Janskerk ontdekken. Je vindt de speurtochten naast de receptie! 

Ons Archiefcafé is ook geopend voor een kopje koffie met iets lekkers.

Wij zijn zaterdag 13 september van en zondag 15 september van 11.00 -16.00 uur geopend!


Over de Janskerk en het Noord-Hollands Archief

Janskerk poort
Janskerk poort

Zoals overal in Europa kom je ook in Haarlem de geschiedenis van de geestelijke ridderorden tegen. De Johanniter Orde had een van de grootste kloosters in Haarlem, gevestigd in de Janskerk. De kerk, die werd voltooid in 1318, is de oudste in zijn oorspronkelijke vorm bewaard gebleven kerk van Haarlem. Van 1318 tot 1625 was de Janskerk in handen van de Johanniter Orde, een Europese orde, die in 1099 ontstond tijdens de eerste kruistocht als hospitaalorde en in 1113 werd erkend door paus Paschalis II. In 1136 werd de orde ook een militaire orde, belast met de beveiliging en bewaking van de route naar Jeruzalem. In 1291, toen alle kruisvaarders werden verdreven uit het Heilige Land, vestigde de orde zich eerst op Rhodos en later, in 1530, definitief op Malta.

Omdat de orde in feite een militaire orde was, zijn alle termen ook militair van aard. Het klooster dat zich in Haarlem vestigde heette dan ook de Commanderij, en stond onder bestuur van de Balije in Utrecht. Tot 1625 bleef de commanderij bestaan, het jaar waarin de laatste commandeur Andries van Souwen is overleden. Het kloosterbezit ging daarna in stadshanden over.


Sinds 1936 is in de Janskerk het Noord-Hollands Archief gevestigd en kunnen bezoekers in het publiekscentrum in hartje Haarlem op de studiezaal documenten inzien en onderzoek doen. Het is hét informatiecentrum voor de geschiedenis van Noord-Holland en gemeenten in Kennemerland en Amstel- en Meerlanden.

Janskerk binnen
Janskerk binnen

 

Wil je meer weten over het Noord-Hollands Archief en de collecties? Neem eens een kijkje in onze beeldbank of de archieven. En uiteraard staan wij jullie graag te woord op 13 en 14 september!